Squash Nasıl Oynanır? Teknik ve Kuralları Nelerdir?

OYUNUN ANA HATLARI: Squash, daha büyük kortlarda çiftler halinde de oynanmasına rağmen, normalde iki oyuncu ile oynanan bir oyundur. Maçlar üç oyundan ikisini, uluslararası düzeyde de beş oyundan üçünü alanın galip geleceği şeklinde oynanır. Sayı ya da rali gibi puanlama sistemine bağlı olarak 9 ya da 15 puanı alan ilk oyuncu oyunu kazanır. Rakipler topa sırayla vurur, top her vuruş arasında yere bir kere değmelidir. Top, out çizgileri içerisinde yan ya da arka duvarlara çarpabilir; ancak sayı tahtası olarak bilinen metal çizginin yukarısından çarpmalıdır. Squash kodu küçük olduğundan oyuncular oyun sırasında birbirlerinin alanlarına geçebilir, çarpışmalar olabilir ve etler sık görülür.

OYUNCU PROFİLİ: Squash oyuncularının iyi el-göz koordinasyonuna ve yüksek zindeliğe ihtiyaçları vardır. Güçlü ve sağlıklı dizler ani durmalar ve yön değiştirmeler için gereklidir. Squash kalp ve damarlar için iyidir, ancak kalp hastaları için tehlikeli olduğu bilinir.

Squash ya da ilk bilindiği şekliyle squash raket ilk kez 1800’lerin başlarında İngiltere’de Harrow okulunda ortaya çıkmış ve raket adlı eski bir oyundan geliştirilmiştir.
Squash 150’den fazla ülkede oynanmaktadır. Tüm dünyada yaklaşık 125,000 kort bulunur ve 21. yüzyılın başlarında sayılarının yılda 2000 dolayında arttığı düşünülmektedir.
Squash’teki önemli isimlerin çoğu ancak birkaç ülkeden çıkmıştır: Mısır, Pakistan, İngiltere, Avustralya ve Yeni Zelanda.

KORT KURALLARI: Daha iyi TV yayını yapılabilmesi için en üst seviyede belirli kenarları olan kortlar kullanılır. Top, arka duvar dahil kort-dışı çizgilerinin altında herhangi bir duvardan sıçrayabilir. Sayı tahtası metal bir çubukla belirlenmiştir, topun bu çizgiye çarparak çıkardığı ses oyunculara (ve varsa yetkililere) atışın yukarıya yapılmadığını gösterir.

MAÇ ÖNCESİ HAZIRLIKLAR: Herhangi bir maçtan önce, oyuncular kendilerini ve daha önemlisi beş dakika süre ile birbirlerine topu atarak topu ısıtırlar. Oyuncular her iki buçuk dakikada bir yer değiştirirler. Eğer hakem varsa, hem devre arasını hem de beş dakikalık sürenin sonlanmalarını oyunculara bildirir. Hakem dikkatle oyuncuların ısınmalarını kontrol eder ve bir oyuncu kortu daha fazla işgal edip diğer oyuncunun yeterinde ısınmasını engelliyorsa uyarıda bulunur.

EKİPMAN: Çoğu squash raketi, grafit ile küçük miktarda Kevlar ya da titanyum gibi başka bir malzemenin karışımından yapılmaktadır. Bu karışım raketlerin sert, hafif ve güçlü olmasını sağlar. Tel gerilimi iyi bir kart performansı için önemli bir etkendir. Genellikle, daha sert vuruşa sahip olanlar hafif vuruculara göre daha gergin tel kullanırlar. Telin genişliği ve çapı da değişiklik gösterebilir. İnce teller daha çok gerilip topu daha uzağa atabildikleri için kalın tellere göre daha güçlüdür. Yeni başlayanlar çok sıçrama yapan hızlı toplar kullanırken profesyonel oyuncular daha yavaş topları tercih ederler.

GÖZ KORUMASI: Ralliler sırasında squash oyuncuları rakiplerinin raketinin ya da topun çarpması riskine maruz kalırlar, birçok yüz yaralanması bu şekilde olmuştur. Dünya Squash Federasyonu oyuncuların her oyun seviyesinde gerekli göz siperlerini takmasını önermektedir. Oyuncunun gözleri ile ilgili sağlık sorunları varsa ya da gözünden ameliyat olduysa göz koruması mutlaka kullanılmalıdır. Çok az profesyonel göz koruması takmaktadır; ancak çiftler karşılaşmalarında göz koruması artık zorunlu hale gelmiştir.

SERVİS: Servis hakkı raket döndürerek belirlenir. Servis kullanan oyuncu ralliyi kaybedene kadar bu durumda rakibi servis hakkını alacaktır servis kullanmaya devam eder. Servis kullanan oyuncunun ayağının bir bölümü servis bölmesinde (bölme çizgilerine değmeden) ve top oyuna girdiği sırada yere temas halinde olacaktır. Top servis çizgisi ile out çizgisi arasında duvara çarpmalı ve sonra kortun diğer tarafında kısa çizginin önünde yere vurmalıdır. Kullanılan servis bu kriterleri karşılamıyorsa, servis doğrudan diğer oyuncuya geçer.
Her oyunun başında ya da servis rakibe geçtikten sonra, servis kullanan oyuncu diğer servis bölmesinden oynamaya başlayabilir. Böylece hangi oyuncunun servis kullandığına bakılmaksızın, topun önceki servisle aynı bölmeden vurulması durumu olan let gerçekleşmezse, servisler her seferinde farklı bölmeden kullanılır. Oyuncular servisin hangi servis bölmesinden kullanılacağına emin olamazlarsa, puan yazıcı (hakemin yardımcısı) doğru bölmeyi bildirir.

RALLİ: Oyuncular sırayla sayı tahtası çizgisi ile out çizgisi arasındaki ön duvara topu vurmalıdır. Top, diğer üç duvardan herhangi birine de saptırılabilir ancak her vuruş öncesi yere çarpmalıdır. Kortun tavanı out çizgisinin dışında kalmaktadır.

Ralli boyunca vuruş sahibi hızlı açı değişimi ile rakibini kandırmak ya da kortun ön tarafına çekmek için üç duvardan birini ya da daha fazlasını kullanabilir. Rakip ön tarafta zayıf konumdayken saldırı yapan oyuncu boş olan arka tarafa güçlü bir atış yapabilir. Buna alternatif olarak, duvarı karşılayacak bir top biçimsiz şekilde geri dönebilir.

PUANLAMA SİSTEMİ: Sayılar, ya oyuncunun rakibin atışını karşılayamaması ya da “kötü” bir top oynaması ile oluşan toplardan oluşan rallinin sonunda kazanılır. Iyi top, yere çarpmadan önce out çizgisinin altından ve sayı tahtasının üstünden ön duvara çarpan toptur. Kötü toplar yere iki kere çarpanlar, sayı tahtasına çarpanlar veya out çizgisinin dışına çarpan toplardır.

RALLİ SAYISI SİSTEMİ: [PARS) Ralli sayısı sisteminde (PARS) ya servis kullanan ya da karşılayan oyuncu her rallinin sonunda bir sayı kazanabilir. 15 puanı ilk alan oyunu kazanır. Ancak skor ilk kez 14-14 berabere olduğunda, servis kullanan oyuncu 15 sayıya mı yoksa 17 sayıya kadar mı devam edileceğine karar verir. Ralli sistemi uluslararası oyunlarda, çiftler maçlarında ve erkekler profesyonel tekler turnuvalarında kullanılır.

SAYI SİSTEMİ: Sayı sisteminde yalnızca servis kullanan oyuncu sayı kazanabilir, oyunun kazananı dokuz puana ilk ulaşan oyuncudur. Skor, sekize sekiz beraberlikse bir istisna yapılır. Bu durumda, oyunun dokuz sayıya mı yoksa 10 sayıya mı uzatılacağına karşılayan oyuncu karar verir. ilki “set bir” ikincisi “set iki” olarak adlandırılır.

SALDIRI ATIŞLARI: Vole (top yere çarpmadan önce topa vurmak), oyuncunun oyunun ritmini bozduğu önemli bir saldırı atışıdır. Rakibin başının üzerinden giden ve arka köşeye düşen bir aşırtma da bir o kadar etkilidir.

SAVUNMA ATIŞLARI: Kortun herhangi bir yerinden oynanabilen Drop shot “T” bölgesini kontrolü altında bulunduran oyuncuyu yerinden hareket ettirecektir. Topun ön duvara gitmesi için önce yan duvara çarptırarak oynanan “Açı” (boast) arka köşeye alınan topu karşılamak için gerekli olabilir.

Squash’ın kökleri İngiltere’dedir ve İngiliz Açık Şampiyonaları ilk önemli squash turnuvalarından birisidir. Bu turnuva, Dünya Açık Turnuvası’nın başlamasından önce, dünya şampiyonası olarak görülürdü. ilk kadınlar yarışması 1922’de, erkekler yarışması 1930’da gerçekleştirilmiştir. Düşük para ödülüne rağmen halen birçok kişi tarafından büyük önem verilmektedir. Dünya Açık Şampiyonaları 1970’lerden bu yana düzenlenmekte ve dünyanın en iyi erkek ve kadın oyuncularıyla yılda bir kere oynanmaktadır.

Dünya Squash Federasyonu’na (WSF) üye 100’den fazla ülke vardır. Sporun erkekler, kadınlar, gençler ve ustalar (35 yaşından büyükler) için tekler ve çiftler dünya şampiyonalarını düzenler. Erkekler profesyonel oyunları Profesyonel Squash Birliği (PSA) tarafından, kadınlarınkiyse Uluslararası Kadın Squash Oyuncuları Birliği (WISPA) tarafından denetlenir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.