Yıldız Anasonu Nedir? Faydaları Nelerdir?

Denizlerin derinliklerinde bulunan denizyıldızlarına benzeyen şu güzel meyvelere bakar mısınız! “Gerçekten bir güzellik”! Üstelik yoğun ve tatlı anason kokulu. Günümüz Çin mutfağının en önde gelen baharatı bu. Yıldız anasonu, adını verdiği Yıldızanasonugiller (Illiaciaceae) familyasındandır.

Boyu 3-8 metre boylarında, beyaz kabuklu gövde ve dalları olan; yumurtamsı ya da eliptik, koyu yeşil, tam yapraklarını dökmeyen; bunların koltuğundan, hoş kokulu, güzel görünüşlü, yıldızsı, sarımsı-pembemsi-beyaz, iri, tek çiçekler açan; anasonu andıran hoş bir koku yayan, 12-17 mm uzunluğunda, 6-12, genellikle 8 parçadan oluşma ve her birinin içinde, yumurtamsı-hafif eliptik, parlak-kahverengi, kırılabilir birer tohum bulunan yıldız biçimli, kahverengi odunsu meyveler veren bir ağaççıktır.

Ağaççık meyve vermeye altıncı yaşında başlar ve bu verim yüzyıl boyunca sürer. Tam olgunlaşmadan, henüz yeşilken toplanan meyveler güneşte kurumaya bırakılır, sertleşir ve esmer-kırmızı bir hal alır. Ağaççığın üretimi tohum ekilerek ya da çelikle yapılır. Tropikal iklimde kumlu, nemli, süzek, zengin toprakları sever. 10 dereceye kadar soğuğa dayandığı olur.

Coğrafya ve Tarihçesi: Yıldız anasonunun gen merkezi Güneydoğu Çin ile Kuzey Vietnam’dır. Dünya üzerinde I. anisatum L., I. floridanum J. Ellis, I. henryi Diels, I. mexicanum A. C. Sm., I. paryiflorum Michx. gibi türleri de bulunur.Tarihin çok eski çağlarından bu yana Çinliler, bitkinin yapraklarını sindirim kolaylaştırıcı olarak ağızda çiğnemiş; çaylarını panzehir saydıkları yıldız anasonu meyvesiyle tatlandırmış; kokusu için de ağaççığın tohumunu yakmıştır.Ünlü kâşif Marco Polo (1254-1324) altın değeriyle sattığı bu baharatın anayurdunu uzun süre gizlemiştir.Yıldız anasonu Avrupa’ya, 17. yy’da Rusya aracılığıyla girer, bu yüzden adı çoğu yerde Sibirya anasonu olarak geçer. Rusya’da, bu bitkinin büyülü güçlerinin olduğuna inanılır; tohumlarının yakılmasından ortaya çıkan kokulu dumanın bedensel gücü artırdığı düşünülürdü.Yıldız anasonu Fransa’da da likör yapımında kullanılmıştır.

Kullanılan Kısmı ve Bileşimi: Mutfakta ve halk hekimliğinde, bitkinin yıldızsı meyveleri ve bunlardan damıtılan uçucu yağı kullanılır. Meyve, ışık görmeyen kapalı bir kavanoz-da uzun süre bütün olarak kalabilir. Öğütülkten sonra kokusunu çabuk yitirir. Bu seenle yıldız anasonunu, bütün olarak almak-ta yarar vardır. Toz alınacaksa kokusu kont-edilmelidir, Bileşiminde uçucu yağ, tanen ve benzoki asit, uçucu yağının bileşiminde yüksek oranda anetol ve bunu izleyerek pinen, sineol limonen, metilkavikol, myristin, metil öjenol, safrol gibi maddeler bulunur.

Faydaları: Yıldız anasonu, içerdiği anetolden dolayı, bildik anason gibi kullanılabilir. Sindirim kolaylaştırıcı, iştah açıcı, gaz oluşumunu önleyici, yatıştırıcı, hafif uyku verici, spazm çözücü, göğüs yumuşatıcı, güçlendirici hanımlarda süt artırıcı, ve balgam söktürücü, hafif müshil (ishal için etkileriyle bilinir. Bunun için 50 gr kurutulmuş meyve 1 litre 5 bardak) suda kaynatılır ve günde 3-4 kes birer bardak içilir. Eczacılıkta da anetol, öksürük şurubu ya-anda kullanılır. Uçucu yıldız anasonu yağı; sindirim kolaylaştırıcı, balgam söktürücü, gaz giderici, inci özellikleriyle bilinir; sindirim sorun gaz, solunum yolları enfeksiyonları tedavi için ağızdan ve dışardan kullanılır.

Dikkat: Yüksek dozdan kaçınılmalıdır; sersemletir!
Ağacın kabuklarıyla tohumları günlük günlük yakılır. Yıldız anasonu uçucu yağı sabun ve parfüm yapımında da kullanılır.

Mutfaktaki Değeri: Bildik anasonunkine benzer, ama ondan yoğun, keskin ve aynı zamanda şekerli lezzetli; bu haliyle belki baharatlar arasında meyan kökünü akla getiren, yıldız anasonu köri, çay ve turşu yapımında öğütülmüş ya da bütün olarak kullanılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.