Yer Elması Nedir? Nerelerde Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Kökeni ve Yayılışı: Amerika kökenlidir. 19. yy’ın 11. yarısından sonra Avrupa’ya getirilmiş ve zamanla Fransa, İngiltere, İrlanda ile diğer kıta ve ülkelere yayılmıştır. Avrupa, Amerika ve Asya ülkelerinde ve ülkemizde tarımı yaygın olmayıp tüketimi de azdır. Bu bakımdan çeşidi fazla değildir.

Bitkisel Özellikleri: Çok yıllıktır ve yumrusundan çoğalır. Toprak üstü kısmı bir yıllık, otsu bir bitkidir. Gövdesi 2.0-2.5 m. kadar gelişebilir. Gövde üzerine almaşıklı olarak dizilen yapraklar uzun saplı, iri ve yeşil renklidir. Her sap bir tabla ile son bulur. Çiçekleri, ayçiçeği gibi tabla halinde ve sıra şeklindedir. İki çeşidi vardır. Kırmızı yerelmasının yumrusu, çok şekilsizdir. Kabukarı kırmızı renklidir. Sarı yerelmasının kabuk renkleri sarı, yumruları iri ve şekilleri düzdür. Sebze olarak yetiştirilir, yemeklik olarak da kullanılır.

Faydalanma Yönleri: Yerelmasının yumrusundan istifade edilir. Eskiden, kısmen yemeklik ve daha çok domuz beslenmesinde kullanılan yerelması son zamanlarda bilhassa un, nişasta, kola, şeker, suni kauçuk vs. gibi çok sayıda endüstrinin hammaddesi durumuna gelmiştir. Özellikle şeker hastalan için üretilen leviloz ve ispirto nedeniyle değeri birdenbire yükselmiştir. Zira leviloz, kamış şekeri ve glikozdan çok daha tatlı bir şekerdir. Amerika’da leviloz üreten fabrikalar vardır.

Karbonhidrat miktarının düşük olması nedeniyle şeker hastaları için besleyici ve iyi bir sebzedir. Besleyici olmasıyla vücudun direncini artırır. Bol sulu olduğundan idrarı artırır, böbrek ve pankreasın çalışmasını düzenler ve saf-rayı artırır. Yeni doğum yapan hanımların sütünü artırır, kabızlığı önler ancak, şişmanlatıcı özelliği vardır. Kan yapıcı olup cildin düzgünlüğünü ve güzelliğini sağlar, mafsal ağrılarını giderir, cinsel gücü artırır.
Usaresi ile yıkanan saçlar kuvvetlenir. Lapası şişliklerin üzerine konarak şişlik giderilir. Külü, yara iyileştirir. Böbreklerin zafiyetini giderir.

Yer elması Yemeği (4 kişilik)

2 çorba kaşığı zeytinyağı,

yarım kilo kuşbaşı doğranmış yer elması,

2 yarım halka halinde doğranmış soğan,

1-2 çorba kaşığı doğranmış dereotu,

deniz tuzu,

2 kuşbaşı doğranmış havuç,

1 çay bardağı haşlanmış pirinç,

3 diş doğranmış sarmısak,

1 su bardağı su.

Tencerede yağı ısıtıp soğan ve sarımsağı 5 dakika kavurun. Havuçları ekleyin ve 3-4 dakika daha kavurun. Yerelmalarını ilave edip 2-3 dakika daha kavurduktan sonra pirinç, tuz ve su ekleyip kısık ateşte bütün malzemeler yumuşayana kadar pişirin. Üzerine dereotu koyarak servis yapın.

Yer elması Salatası (2-4 kişilik)

Yarım kilo rendelenmiş yer elması,

1 çorba kaşığı limon suyu,

1 çorba kaşığı kabuğu çıkarılmış kabak çekirdeği,

1 çorba kaşığı doğranmış maydanoz,

1 su bardağı Fransız sosu,

Yer elması, maydanoz, limon suyu ve Fransız sosunu karıştırın. Üzerine kabak çekirdeklerini koyun. (Fransız sosu: Bir kavanoza 3/4 su bardağı zeytinyağı, 4 çorba kaşığı sirke, 1 tatlı kaşığı hardal, 1 diş dövülmüş sarımsak, 1 çay kaşığı bal, tuz ve karabiber koyun ve kapağını sıkıca kapayıp iyice çalkalayın.)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.