Tarla Sarmaşığı Nedir, Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Kökeni ve Yayılışı: İran, Turan ve Akdeniz kökenlidir. Bugün dünyanın bir çok ülkesine yayılmıştır. Yaygın olduğu bölgeler, ‘liman iklim bölgeleridir. 8 cinsi bulunmaktadır. C. arvensis ve C. persikus, tababette kullanılır. Fakir topraklarda, taşlık ve kayalıklarda, kenarlarda yetişir.

Bitkisel Özellikleri

Convolvulus arvensis; çok yıllık, 6-9 m. derinlere giden kök sistemine sahip, sarılıcı veya sürünücü gövdeli, 3 m. kadar uzayabilen, ince saplı ve otsu bir bitkidir. Gövde ve dalları ince tüylerle örtülüdür. Yapraklan uzunca, ok-yürek şeklinde olup gövdeye sıra ile dizilmiştir.

Çiçekleri tektir ve beyaz, pembe renklidir. Meyvesi yumurtaya benzer ve 2-3 gözlüdür. Tohumları siyah renklidir ve ters yumurta şeklindedir. Tohum, çimlenme gücünü toprakta 20 yıl muhafaza edebilir. Kök sap ve tohumundan çoğalır.

C. persikus (yol sarmaşığı); gövdesinin ağaca sarılıcı olması ve uç yaprak kaidesinin yüreğe benzer olması ile ayırt edilir. Fazla çiçekli olması nedeniyle arıcılıkta önemli bir bitkidir.

İçerikleri: Zengin bir içeriği vardır. Çiçeklenme zamanında %91-134 mg. C vitamini, 68 Y civarında A vitamini, %20 protein, %3-4 yağlı maddeler, %10 kül, %22-23 selüloz, %43 azotsuz maddeler ihtiva eder. C. subhirsutus, otunda ve tohumunda %0.5 civarında konvolamin ve konvolozin alkaloiti ihtiva eder.

Faydalanma Yönleri: Bitkinin yeşil kısımları ile tohumundan faydalanılır. Tababette kullanılan kısmı yeşil aksamıdır. Çiçek açma zamanında hasat edilir ve gölgede kurutulur.

Her iki alkaloit tıpta; anestetik ve kolinolitik etkiye sahiptir. Dolayısıyla anestetik madde olarak konzokaini ve parkinson hastalığında, mide bulantısında, bronşial astımda ve spazmda istifade edilir. Tarla sarmaşığının haşlaması; zayıflatıcı, idrar söktürücü, kabızlığı giderici olarak ve prostat iltihaplarına karşı kullanılır.

Yeşil aksamı, kanın pıhtılaşmasını sağlayan madde içerir. Flavin ihtiva eder ve uç yapraklardan, sıtma sırasında çayı demlenir içilir. Saplarının haşlama suyu ise yaraların yıkanmasında, lapası ise sıracaya karşı kullanılır.

Kurutulmuş kökleri ve kök sapları toz haline getirildikten sonra tere yağı ile karıştırılarak merhem yapılır ve romatizmada ağrı kesici olarak istifade edilir. Yeşil kısımları doğranıp inek sütünde kaynatıldıktan sonra üzerine buğday unu ilave edilerek hazırlanan merhem benzeri madde, irinli deri yaralarının iyileştirilmesinde, yaraya sürülerek faydalanılır.

Zararı: Tahıllar içerisinde veya kültür bitkilerinin gövdelerine sarılarak onların yatmalarına sebep olarak %20-80 oranında ürün kaybı olur. Köklerinin ve tohumlarının ihtiva ettiği konvolvulin glikozidi, reçineli olduğundan suda erimez ve hayvanların mide-bağırsak cidarlarına şiddetli kan hücumu sonucu ishal olur. Az miktarda hayvanlara zararlı olmadığı halde, fazla miktarda atlarda zehirlenme yapar. Atlar, zayıflar, karnına vurarak tepinir, durgunlaşır, yere düşer ve neticede ölür. Domuzlarda da benzer belirtiler görülür.

Sığır ve tavşanlar için zararsızdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.