Sinirli Ot Nedir? Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Plantago sözcüğü Latince ayak tabanı anlamındaki planta sözcüğü kökenlidir. Anavatanı AYrupa ve Asya’dır. Dioskorides pek çok sinirli ot türünden yararlanmış, bu bitkileri büzücü ve kurutucu özellikleri nedeniyle fil hastalığı, köpek ısırığı, çıban ve yanık tedavisi için önermiştir. Kaynatılan yapraklarını astım, dizanteri, mide hastalıkları ve kansızlıkta, yapraklarının suyunu ise göz ve kulak hastalıklarında kullanmıştır. Madaus sinirli ot suyunun kanın pıhtılaşmasını önlediğini yazmıştır.

Plinius da pek çok hastalığın tedavisinde sinirli ot türlerinden yararlanmış, yabani hayvan ısırıklarında, özellikle akrep sokmasında kesin bir ilaç olduğunu yazmıştır. Albertus Magnus çok iyi bir çıban tedavi maddesi olduğunu belirtmiştir. Paracelsus böbrek tedavisinde kullanmıştır. Matthiolus da bitkiden astım, epilepsi, böbrek iltihapları, sistit, yanıklar ve başlangıç durumundaki gut hastalığı için yararlanmıştır. Kneipp iyi bir yara tedavi bitkisi olarak değerlendirmiş, kan temizleyici olarak önermiştir.

Sinirli ot türlerinin eski Çin tıbbında çok önemli bir yeri vardır. Büyük sinirli otuna, dar yapraklı sinirli otundan daha çok değer verilmiştir. Büyük sinirli otunun öksürük dindirici, idrar söktürücü ve gözlere parlaklık verici gücü övülmekte, erkeğin cinsel gücünü artırdığı ve kısır kadınları doğurgan yaptığı ileri sürülmektedir. İdrarda kan ve beyaz akıntıya karşı dar yapraklı sinirli otunun suyun-darı yararlanılmaktadır.

Sinirli Ot Nedir? Kullanımı, Faydaları ve Yan Etkileri?Tıbbi Nitelikleri: Balgam söktürücü, büzücü, kan temizleyici, idrar söktürücü, yara tedavi edici, yumuşatıcı. Solunum organları hastalıklarında dar yapraklı sinirli otuna öncelik tanınmalıdır. Ülkemizde Trakya bölgesinde yetişen P. Sempervirens türünün tohumları özellikle Fransa’da sürücü olarak kullanılmaktadır. Bitki Fransa’nın güneyinde yaygın olarak yetişmektedir.

Kullanıldığı Yerler: Akciğer, akne, astım, böcek ısırığı, bronşit, burun kanaması, damar iltihabı, konjonktivit, peklik, ishal, yara.

Botanik: Dar yapraklı sinirli ot, ülkemizin her yöre-sinde 1900 m’ye kadar çok yaygın yetişen bir bitkidir. Sinirli ot türleri her türlü iklime uyum sağlar. Bitki yol kenarlarında, otlaklarda, çayırlarda ve meralarda yetişir. Kuru, sıcak yerleri sever. Sıcak kayaların üzerinde bile yetiştiği görülür.

Çok yıllık olan bitkinin güçlü ve çok saçaklı bir kökü vardır. Boyu 80 cm’ye ulaşabilir. Köke yapışık durumda dikine çıkan yapraklar, rozet biçiminde dizilmişlerdir. Yapraklar dar, uzun mızrak biçimli, düz kenarlı ve çıplak denecek kadar az kıllıdır. Çiçek başakları kısa, silindir biçimli ve beyazdır. Mayıstan eylüle kadar çiçek açar. Büyük sinirli ot, Türkiye’nin kuzey, orta ve güneyinde 2200 m’ye kadar görülür. Genel olarak fakir çayırlarda, işlenmemiş topraklarda, orman, tarla aralarındaki yollarda ve patikalarda yetişir.

Kökten çıkan geniş yumurta biçimli yapraklar rozet biçiminde toprağa yayılır. Uzun saplı ve çoğunlukla 7 sinirlidirler. Genellikle çıplak veya pek az kıllıdırlar. Çiçek başağı uzun, silindir biçimli ve çoğunlukla kırmızıdır. Mayıstan eylüle kadar çiçek açar. Beyaz sinirli ot Anadolu’nun doğusu, kuzeydoğusu ve güneyinde 2300 m’ye kadar görülür. Kökten çıkan yapraklar geniş elips biçimlidir, uçları sivri, kenarları çok az dişlidir. Genellikle 7 sinirlidir. Çiçek başağı oldukça kısa, menekşe renkli ve kokuludur. Mayıstan eylüle kadar çiçek açar.

Nelerinden Yararlanılır: Bütün sinirli otların yapraklarından, az da olsa köklerinden yararlanılır. Bazı eserlerde tohumundan da yararlanıldı yazar. Genellikle üç türü de aynı amaçla kullanılır. Avrupa’da yazılmış olan pek çok eserde birinci derecede dar yapraklı sinirli otuna yer verilir, çünkü bu tür daha yaygın olarak yetişmektedir.

Toplanması ve Saklanması: Sinirli ot yaprakları tüm yaz boyunca toplanabilir, ancak yaprakların çiçek açmadan toplanması önerilmektedir. Yol kenarları yerine çayırlardan toplaman ve yaprakların sağlıklı olma-sına dikkat edilmelidir. Toplanan yaprakların gölge ve havadar yerlerde ince serilerek hızla kuruması sağlanmalıdır. Yapraklar kururken çok ellenirse kararır. Kararan yapraklar kullanılmamalıdır. Ancak kuru ve yeşil yapraklardan yararlanılabilir. Kökler ağustosun ortasından ekimin sonuna kadar topraktan çıkarılabilir. Suyla çok iyi temizlendikten sonra ipe dizilerek, gölge ve havadar yerlere asılarak hızla kuruması sağlanır. Tohumlar eylül ve ekimde toplanır ve ince serilerek gölgede çok iyi kurutulur.

Kokusu tadı: Kök ve yapraklar kokusuzdur. Hafif otumsu, tuzlu, büzücü bir tadı vardır.
Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur. Kullanma Biçimleri: içten ve dıştan uygulanır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Çay: Dolu 1 çay kaşık”‘ kıyılmış yaprağa 150 ml sıcak su eklenir, 15 dk demlenip süzülür. İlki sabah aç karnına olmak üzere günde 3 çay fincan içilir. Balla tatlandırılabilir.

Su: Taze yapraklar preslenerek elde edilir.

Şurup: Taze yapraklardan preslenerek elde edilen suya, aynı ölçüde süzme bal karıştırılır, 30 dk yavaş ateşte kaynatılır. Hava geçirmeyen şişelerde uzun süre saklanabilir. Veya taze yapraklar havanda çok iyi ezilir, içine yarısı kadar su karıştırılır ve yavaş ateşte 15 dk kaynatılır, aynı ölçüde süzme bal karıştırılır. Hava geçirmeyen şişelere konur. İki şuruptan da büyükler gün içinde birçok kere 1 yemek kaşığı, küçükler 1 çay kaşığı içebilir.

içindeki Bazı Maddeler: Acı maddeler, demir, fosforik asit, akubin, kireç, klorofil türü çok değerli bir madde, kükürt, labenzim, saponin, yüksek oranda sümüksü madde, şeker, tanen benzeri maddeler, eterli yağ, A ve C vitaminleri. Sinirli ot suyunun çok az küflenmesi veya hiç küflenmemesi dikkat çekmiştir. Bu nedenle yapılan araştırmalar sinirli otlarda antibiyotik etkili bir madde olduğunu göstermektedir.

Tavsiyeler:

Amfizem, Verem, Astım, Bronşit: Sinirli ot yaprak 50 g yaprağa 150 ml sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir.

Amfizem, Verem, Astım, Bronşit 2: Sinirli ot tohum 50 g 150 ml sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı sıcak olarak içilir.

Astım, Öksürük Ses Kısıklığı: Sinirli Ot yaprak 50 g, 5 g yaprağa 150 ml su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir.

Böcek Isırığı veya Sokması, kaşıntı kesici şişlik: Sinirli ot yaprak, varsa iğne çıkarılır, sonra ezilmiş taze yaprak bağlanır.

Burun Kanaması: Sinirli ot veya 25 ml pamuk veya gazlı bez suyu veya çayında ıslatarak buruna tamponlanır.

Bütün Solunum Organları Hastalıkları: Sinirli ot Şurup 50 ml. Gün içinde birçok kes, 1 yemek kaşığı  su 1 çay fincanı ılık suya karıştırılarak içilir.

Sindirim Bozukluğu: 1 yemek kaşığı sinirli ot suya 1 yemek kaşığı ılık suyla karıştırılır. Gün  içinde birçok kes içilir.

Kısa Açıklamalar:

1). Ayakkabı vurması nedeniyle oluşan su toplanmalarına ezilmiş sinirli ot suyunun yardımcı olduğu ileri sürülmektedir.

2). Peklik çekenlerin salatalarına sinirli ot yaprakları karıştırmaları önerilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.