Selam Otu Nedir? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?

Selamotu, Maydanozgiller (Apiaceae) familyasındandır. Boyu 90-200 cm boylarında, içi boş, yuvarlak kesitli, dik, tepeye doğru dallara ayrılan, kırmızımsı-yeşil gövdeli; mart-kasım aylarında, derin, iki-üç parçalı, dişli, tepeye doğru yaklaştıkça, küçülen ve sapsızlaşan, hoş kokulu, kereviz yapraklarına benzer yaprakları olan; haziran-temmuz aylarında 8-20 kollu şemsiyemsi durumlar halinde yeşilimsi sarı küçük çiçekler açan; 5-7 mm uzunluğunda, 10 çizgili kahverengi meyveler veren; etli, kalın, kazık köklü, 15 yıl kadar yaşayabilen, çok yıllık, otsu bir bitkidir.

Üretimi tohum ekilerek ve kökten ayırmayla yapılır. Güneş gören, zengin, süzek toprakları sever.

Coğrafya ve Tarihçesi: Gen merkezi Batı Asya olmalıdır. 1892’de İran’ın güneyindeki dağlarda yabani bir türü bulunmuştur.
0-1800 metrelerde yetişir. Türkiye florasında bulunduğuna ilişkin kayıt yoktur.
Eski Yunanlılar ve özellikle Romalılar tarafından bilinir, sindirimi kolaylaştırmak üzere ağızda çiğnenir. Romalı ünlü lezzet ustası Apicius (İÖ 25 – İS 37) onu sıcak ve soğuk bütün sosların içine katar.
Yaşlı Plinius (23-79) sağlığa yararlarından dolayı över.
Orta Avrupa’da yüzyıllardır üretimi yapılan bitki, Fransa’ya 820 yıllarında keşişler tarafından getirilir. Ortaçağ’da (5-15. yy) kralların bahçelerinde yer alır; Charlemagne’ın (Şarlman) (742-814) yetiştirilmesini emrettiği bitkiler arasında görülür.
17. yy’dan sonra rağbet azalır. Avrupa’nın kimi ülkelerindeki bitkiyle ilgili folklorik inanç ve uygulamalar: Avusturya’daki dini törenlerde, şeytandan ve haya-tın fırtınalarından koruması için selamotu demetlerine şükranlar sunulur. Saint-Jean günlerinde hayvanlara süt içinde bu ottan yedirilir, kötü ruhları uzaklaştırsın diye kırlarda oraya buraya selamotu konur. Sırbistan’da bitkinin kökünün genç kızları koruyacağına inanılır, Slovenya’da da sevgiliyi cezbedeceğine.

Kullanılan Kısmı ve Bileşimi: Mutfakta, selamotunun sürgünleri, taze ya da kuru yaprakları, kökü, meyveleri, çiçek sapları, kökten su buharıyla damıtılan uçucu yağı; halk hekimliğinde kökler, yapraklar, meyveler ve uçucu yağ kullanılır.
Yapraklar çiçeklenme öncesinde toplanırken, kökler üç yıllık olduktan sonra ilkbahar ya da sonbaharda topraktan çıkarılır.
Bitkinin bileşiminde uçucu yağ, kumarinler, tanenler, asitler, reçineler, zamk ve C vitamini (askorbik asit); örnek olarak Fransa kökenli bitkilerden damıtılan uçucu yağan bileşiminde etken madde olarak Zligüstilit (%69,43), bütiliden ftalit (%2,59) ve Eligüstilit (%1,76) ile beta felandren, beta pinen, alfa pinen, beta selinen, delta amorfen, beta elemen, alfa selinen, müürolol, elemol, gama ödemol, valeroferon, alfa terpenil asetat ve bitkisel hidrokarbürler bulunur.

Faydaları: Selamotu öncelikle sindirim ve solunum sistemlerini güçlendirici özellikleriyle bilinir.
Kökler, yapraklar ve meyveler spazm çözücü, gaz giderici, balgam söktürücü, terletici, sindirim kolaylaştırıcı, idrar artırıcı, uyarıcı kabul edilir.
İştahsızlık, sindirim sorunları, gaz, karın ağrısı, böbrek taşı, mesane iltihabı (cystite), ağrılı adet, bronşit tedavilerinde kullanılır.
Bu etkileri elde etmek için çay olarak demlenip içilir. Çocuklarda gaz sancıları için kullanılır.
Boğaz ağrısı ve ağız yaraları için kökün kaynatıldığı suyla gargara yapılır.
Eskiden yorulan yolculara cesaret ve dayanma gücü vermesi için konakladıkları handa ayakkabıların içine bu ot konurmuş.

Dikkat: Böbrek rahatsızlığı olanlar ve hamileler bitkiden uzak durmalıdır!

Uçucu Selamotu Yağı: Duru, akışkan, hareketli, sıvı görünüşlü, koyuya yakın sarı renkli, güçlü, baharlı, kerevizi çağrıştıran, hafif portakalsı, bibersi kokulu, tuzlu, hafif şekerli lezzetlidir.
Temizleyici ve zehri giderici, karaciğeri ve safra fonksiyonlarını uyarıcı, adale ve sinir güçlendirici, sedef iyileştirici, bakteri, parazit, mantar yok edici, enfeksiyon giderici, nezle iyileştirici, balgam söktürücü, idrar artırıcı, enerji verici, hafif pıhtılaşmayı önleyici özellikleriyle bilinir ve besin zehirlenmeleri, hafif karaciğer yetmezliği ve kanaması, karaciğer bozuklukları, bağırsak iltihapları, hafif böbrek yetmezlikleri, sedef, halsizlik, romatizma, eklem iltihabı, süreğen bronşit tedavilerinde kullanılır.
Bir şeker üzerine ya da 1 kahve kaşığı zeytinyağına 1-2 damla damlatılarak ağızdan alınır.
Çok az miktarlarda buğu olarak burna çekilir, banyo suyuna eklenir, cilde uygulanır, yemeklere karıştırılır.

Dikkat: Çocuklar kullanmamalı, cilde uzun süre uygulanmamalı, cilde sürüldükten sonra güneşe çıkılmamalı, gözlerden ve mu-kozalı organlardan uzak tutulmalıdır!
Selamotu, kereviz, fesleğen, kekik, grönland-çayı uçucu yağlarıyla hazırlanan karışım ağızdan; selamotu, biberiye, kekik, grönland-çayı uçucu yağları ve bitkisel fındık yağıyla hazırlanan karışım dışardan uygulanarak, zehirlenme giderici ve karaciğer destekleyici etkiler elde edilir.
Selamotu, almanpapatyası, biberiye, turunç uçucu yağları ve bitkisel fındık yağıyla hazırlanan karışım, sinir ve sindirim istemi için dışardan uygulanır.

1 Yorum

  1. Sayın BİLGİLİYEM yönetici arkadaşlar
    Bu bitki hakkında yazıya güzel hoş yazmışsınız da,
    resmi için de aynı araştırma işlemi yapsaydınız dahada güzel ve en önemlisi DOĞRU olurdu.
    Lütfen düzeltin mümkünse, çünkü şimdiki resim kesinlikle Selam Otu DEĞİLDİR
    Lütfen bir şey paylaşırken daha dikkatli olalım, en azından okurlarımıza yanlış bilgi vermeyelim
    Saygılarımla Sultan Demir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.