Meşe Nedir? Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Bitki: Kalın gövdeli, 30-35 metre yüksekliğinde orman ağaçlarıdır. Türkiye’de 30 civarında meşe türü bulunmaktadır.

Yetiştiği Yerler: Güney ve Orta Avrupa’da, İran, Suriye ve Yunanistan’da yetişmektedir. Türkiye ormanlarının en sık rastlanan ağaçlarından biridir.

Tarihçe: Meşe kuvvet ve dayanıklılığın sembolüdür. Kelt mitolojisine göre, erkek tanrı meşe ağacında oturuyordu. Vikingler ise, tanrıları Thor’un en sevdiği ağaç olarak meşeyi kabul ediyorlardı. Ayrıca fırtınalı havalarda onları yıldırımdan korumaktaydı. Romalılar zamanında meşe tanrılar kralı Jupiter’e ithaf edilmiştir. Hristiyanlık devrinden sonra, uzunca yaşayabilen bu heybetli ağaç, kiliselerin yetki alanlarının hudutlarında işaret olarak dikilirdi.

Kullanışı: Tabii ki çok eski devirlerde ağaçların kralı olarak kabul edilen meşe, tüm ürünleriyle her hastalıkta kullanılmıştır. Hatta bazı inanışlara göre, vücudun neresi hasta ise o bölgeye meşe ağacı parçası konarak, iyileştirilebileceğine bile inanılmıştır.

Meşeden elde edilen ürünler daha başka birçok alanda da kullanım sahası bulur. Şimdi bunlardan birkaçını yazmak istiyoruz.

Mazı, mani sineğinin mazı meşesi tomurcukları üzerinde açtığı bir kanala bıraktığı yumurta sebebiyle teşekkül eden bir mahsuldür. Mazı içindeki sinek herhangi bir sebeple ölürse mazının gelişmesi durur. Mazılar içlerindeki sinek mazıyı delmeden, azami büyüklüğe ulaştıklarında elle toplanır. Bu tip mahsul birinci kalite kara veya yeşil mazidır. Sinek mazıyı delerse o zaman akmazı adını alır ve taşıdığı tanen yüzdesi az olduğundan ikinci kalite mazı haline gelir. Bu sebeple sineğin mazıyı delmemesi çok önemlidir. Boyacılık, dericilik ve veterinerlikte kullanılır.

Türkiye’de bulunan otuza yakın meşe türünün tamamının meyvelerine palamut veya pelit ismi verilir. Ancak ilaç olarak Türk meşesi, saplı meşe ve palamut meşesinin meyveleri tercih edilmektedir. Bunlar suyla kaynatilarak içilir. Meşe palamutları hayvan yemi olarak da tüketilir. Deri ve boya sanayiinde yeri vardır.

Meşe palamutları en büyük hale geldiklerinde, henüz tamamen olgunlaşmadan evvel yani 15 Ağustos ile 15 Eylül tarihleri arasında toplanmalıdır. Toplama işlemi sırıkla ağaçlara vurmak suretiyle yapılır. Düşen palamutlar 1 hafta 10 gün süreyle güneşte kurutularak ticarete sevk edilir.

Meşe palamutlarından, palamut kahvesi denilen bir toz elde edilir. Bunun için, soyulup kavrulan palamutlar toz haline getirilir. Daha sonra suyla kaynatıp, süzülürek ve içine tatlandırmak maksadıyla bal, pekmez veya şeker katılarak içilir.

Meşe ağacının genç dallarının soyulup alınan kabukları da ilaç olarak kullanılabilir.

İçindeki Maddeler: Mazı gallik tanen başta olmak üzere gallik asid, ellagik asid, nişasta ve şeker içermektedir.

Palumut ve palamut kahvesi de aynı maddeleri içermekte olup, meşe kabuğunda ek olarak bir de acı madde bulunur.

Tıbbi Etkiler: Meşe ürünlerinin en bariz etkisi ihtiva ettikleri tanen sebebiyle kabız yapıcı olmalarıdır. Dahili kullanım için 1 gr. mazı tozu günde 3 kez yutulur.

Yine tanen nedeniyle hafif kan dindirici ve mikrop öldürücü etkileri de vardır. Bu şekilde özellikle pamuk mazısı denilen bir tür yaraların üstüne sarılır. Aynı şekilde uygulama enfekte (mikrop kapmış) egzemada ve arpacık, konjoktivit gibi basit gözle ilgili iltihaplarda tedaviye yardımcı olabilir. Palamut kahvesi bilhassa çocuk ishallerinde basit ve zararsız bir ilaçtır. 15 gr.

Palamut kahvesi 1 It. suda kaynatılır bal veya pekmez ile tadlandırıldıktan sonra günde 2-3 bardak içilir.

Meşe kabuklarından hazırlanan mayiler boğaz ve ağız hastalıklarında gargara olarak kullanılır. 50 gr. kabuk 1 It. suda kaynatılıp soğuyunca bununla gargara yapılır

Bundan başka mayasılda (egzema) da özellikle hemen banyodan sonra uygulama yararlı olacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.