Kebabiye Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları Nelerdir?

Kebabiye, Karabibergiller (Piperaceae) familyasındandır. Bir ağaca ya da nesneye sarılarak 8-10 metre boylanabilen, ancak hasadı kolaylaştırmak için genellikle bunun yarısı boyda tutulan, odunsu ve boğumlu gövdeli; üçgensi, sivri uçlu, uzun, almaşık yaprakları olan; 8-15 cm uzunluğundaki başaklar halinde küçük beyaz çiçekler açan; 20-30’u bir arada salkım halinde, hafif etli, 4-5 mm çapında, karabiber tanelerinden biraz daha küçük, dip kısmında 6-8 mm’lik bir uzantı bulunan, önceleri yeşilken, olgunlaşırken sararan, tek tohumlu meyveler veren, sarılıcı, odunsu bir sarmaşıktır. Meyveler olgunlaşmadan önce toplanır ve güneşte kurutulur. Kururken buruşurlar, gri, esmer ya da siyah renge dönüşürler.

Coğrafya ve Tarihçesi: Gen merkezi Endonezya’yı oluşturan adaların önde gelenlerinden Cava’dır. Diğer Endonezya adalarından Sumatra ile Borneo’da, Hindistan ve Çinhindi’nin (Vietnam, Laos, Kamboçya) sıcak ve nemli ormanlarında kendiliğinden yetişir.
Dünyanın tropikal bölgelerinde, P. nigrum L. (Karabiber) ve P. longum L. (Dar-ı fülfül) gibi ünlü baharatların da içinde yer aldığı 2000 dolayındaki türle birlikte temsil bulur.
Doğu Hint adalarında, Hindistan’da, Sri Lanka’da, Malezya’da üretimi yapılır. Buralara benzer iklimlerde, Sierre Leone ve Kongo gibi Afrika ülkelerinde de yetiştirilir.
Kuraklıktan ve sert rüzgarlardan hoşlanmaz.
Endonezya’nın Cava adasından gelen kebabiyeler Antikite’den (İÖ 3500-1S 476) başlayarak solunum yolu rahatsızlıklarında kullanıldığı gibi başka baharatlarla karıştırılarak yer yer afrodizyak olarak da kullanılır.
Avrupa’ya Hindistan’dan Araplar aracılığıyla getirilir, burada karabiber sıkıntısı baş gösterince onun yerine kullanılır. Kuzey Afrika’da çok tutulur, Fas’ta baharat karışımlarında yer alır.
17. yy’ın sonunda bütün Avrupa’ya yayılır. Sonra karabiber ticaretinin çok önemli bölümünü elinde bulunduran Portekiz kralı kebbiyeyi yasaklar. 19. yy’da artık Avrupa’da hemen hemen bulunamaz olur.

Kullanılan Kısmı ve Bileşimi: Mutfakta ve halk hekimliğinde meyveler kullanılır. Kuru kebabiye meyvelerinin bileşiminde uçucu yağ, acı madde, kübebik asit; bileşiminde sabinen, kübebin, kasineol (ökaliptol) gibi monoterpenler, kopanen. alfa ve beta kübeben, kadinen, karyofilen, garmakren, kübebol gibi seskiterpenler, kadinen, kadinol bulunur.

Kebabiyenin Faydaları: Kebabiye iştah açıcı, sindirim kolaylaştırıcı mikrop öldürücü olarak bilinir. Tifüse, solunum yolları hastalıklarına karşı kullanılır.
Bunun için 0,5-1 gramlık toz günde birkaç kez hap olarak yutulur ya da 50 gramlık kebabiye tohumları 1 litre (5 bardak) suda kaynatılarak günde 2-3 kez birer bardak içilir.
Ağız kokusunu gidermek ve ses kısıklığını açmak için de çiğnenerek yutulur.
Kebabiye genital bölge organlarının iltihaplanmasına, prostat iltihabı ve büyümesi-ne. idrar yolları iltihabına (üretrit), bel soğukluğuna, idrar tutamamaya, kronik nefrite ve ağrılı idrara karşı da kullanılır.
Bunun için baldıran, bitotu, cüce palmiye. altınbaşak ve kürar sarmaşığı bitkisinin karıştırılmasıyla elde edilen damla kullanılır.
Piyasada fazla bulunmayan uçucu kebabiye yağının idrar yolları ve mesane iltihaplarında, vajinal akıntı (leukorrhea) rahatsızlığında mikrop yok edici, idrar artırıcı, balgam söktürücü, sigara kaynaklı sabah öksürüklerini giderici, sindirim kolaylaştırıcı, sinüsleri açıcı özellikleri vardır.
Bursa-Gümüştepe’de (Misiköy) kebabiye tozu öksürük ve bronşit tedavisi için bir su bardağı bal şerbetine karıştırılarak içilir.

Mutfaktaki Değeri: Kebabiyenin karabiberle yenibahar arasında, bileşimindeki seskiterpenlerden kaynaklanan farklı bir lezzeti vardır ve karabiberden daha güçlüdür. Ağızda uzun süren farklı bir lezzet bırakır. Genel olarak karabibere benzer şekilde ya da yenibahar yerine kullanılır.
Dolmalarda, buğulama ve haşlamalarda yer alır. Sebze yemekleriyle, et ve peynirle iyi gider. Sosislere, pastalara, ekmeklere, baharlı bisküvilere eşlik eder. Endonezya’nın bazı ulusal yemeklerinde yer alır. Körinin ve ünlü bir Afrika karışım baharatı olan Ras’el-Hanut’un oluşumuna katılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.