Kamkat Nedir? Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Turunçgiller içinde meyveleri en küçük ve kabuğuyla birlikte yenen tek tür kamkat ve artık Türkiye’de de yetiştiriliyor! Kamkat, Turunçgiller (Rutaceae) familyasındandır.

Boyu Bosu ve Ötesi: 2,5-4 metre boylarında; saplı, yüreksi, sivri uçlu, küçük, koyu yeşil, almaşık yapraklarını dökmeyen; mart-haziran aylarında (diğer turunçgil meyvelerine göre daha geç), yaprak koltuklarında ya da dal uçlarında, tek ya da birkaçı bir arada, portakal çiçeklerini andırır, hoş kokulu, beyaz, balverici çiçekler açan; mayıs-kasım aylarında, 3-4 cm çapında yumurtamsı, az çok sulu etli, 3-5 dilimli, iri ve çok çekirdekli, portakal rengi meyveler veren bir ağaççık ya da çalıdır.
3-4 metre boylanabilen F. margarita türünün kabuğuyla birlikte yenen yumurtamsı sarı-turuncu meyveleri F. japonica türüne göre daha ekşidir. (Kabuk, etli kısma göre tatlıdır.) Buna karşın, soğuğa en dayanıklı olan ve ticarette en çok işlem gören tür budur. Dikensiz bitkinin egzotik ve pitoresk görünümü çok güzeldir.
2,5 metre boylanabilen F. japonica türü-nün kabuğuyla birlikte yenen yuvarlak turuncu meyveleri birinciye göre daha tatlı ve dalları dikenlidir.
F. hindsii türü, Hong Kong kökenlidir. Meyvesi bezelye iriliğindedir. Bitkisi daha çok Bonsai olarak kullanılır.
F. obovata’nın meyvesi yumurtamsı-yuvarlaktır. F. japonica türünün bir melezi olduğu düşünülür.
Üretim tohumla, çelikle ya da aşılamayla yapılır. Sıcaklığın eksi derecelere fazla düşmediği bol güneşli, ılıman iklimlerde yetiştirilebilir. Nispeten ağır, verimli, kumlu toprakları sever. 5, nadiren 10 dereceye kadar soğuğa dayanır.
Bahçe ve balkonlarda büyük saksılar içinde süs bitkisi olarak yetiştirilebilir. ABD’de ve başka kimi yerlerde yılbaşı süsleri arasında yer alır.

Coğrafya ve Tarihçesi: Gen merkezi Çin, Japonya ve Malezya olar ağaççık Güney Hindistan’ın yanı sıra Guatemala, Kolombiya, Brezilya, ABD gibi Amerika ülkelerinde de yetiştirilir. Türkiye’de de Rize dolaylarında, Akdeniz’le Ege’de bazı seralarda ‘daha çok süs bitkisi olarak üretimi yapılır.

Kullanılan Kısmı ve Bileşimi: Mutfakta ve halk hekimliğinde kamkatır kabuklu meyveleri kullanılır.
Bileşiminde proteinler, glikozitler, şekerler, lipitler, pektin, çeşitli yağ asitleri, A, Bl (tiamin), B2 (riboflavin), B3 (PP, niasin), (pantotenik asit), B6 (pridoksin), C (askorbil asit) ve E vitaminleri, kalsiyum, fosfor, poum, sodyum, magnezyum, demir, bakır, k o mineral ve oligo elementleri bulunur.

Faydaları: F. japonica türü iltihap, gaz, öksürük giderici. balgam söktürücü, uyarıcı, kötü kokuları yok edici özellikleriyle bilinir.
Vietnam’da boğaz ağrıları için şekerle birlikte kaynatılıp buharı ağza ve boğaza çekilir.
Küçük çocuklar için besleyici ve geliştiricidir.
Taze yapraklarla ince dallardan elde edilen yağ parfüm endüstrisinde kullanılır.

Mutfaktaki Değeri: Ekşimsi sulu meyve, öylece yendiği gibi, meyve suyu, reçel, marmelat, pasta, turşu, kek, bisküvi, dondurma ve likör yapımında da değerlendirilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.