Hava Civa Bitkisinin Kullanımı, Faydaları Ve Zararları

Mahalli adı: Ennik, Yer ineği, Kara erik, Eşek hıyarı, havlıcan.

Kökeni ve Yayılışı: Havlıcan, Hodangiller familyasından olup 4 alt familyası 100 kadar cinsi, 2.000 kadar da türü vardır. Orta Avrupa’da 16. yy’dan beri bilinmektedir. İtalya ve Fransa’da deniz kıyılarında, Romanya, Macaristan ve Almanya baş-ta olmak üzere Orta Avrupa ülkeleri ile Filipinler ve Kuzey Afrika’da yetişmektedir.

Ülkemizde, Akdeniz bölgesinde doğal olarak yetişmektedir. Trakya, Ankara, Kayseri, Elazığ, Beyşehir, Ürgüp, Kadirli yörelerinde yabani olarak bulunmaktadır. Ülkemizde en çok Allkenna orientalis L. Bois türü bulunmaktadır.

Bitkisel Özellikleri: Kazık köklü olup çok yıllık, boyu 10-30 cm. kadardır. Toprak altı organları ile kabukları koyu-pembe, koyu-menekşe ve kahve rengine kadar değişir. Bazı çeşitlerde kırmızı da olur.

Gövde üzerinde çok sayıda uzun veya oval biçimli ve tüylü çok sayıda yapraklar vardır. Çiçekleri salkım şeklindedir. Renkleri erguvan, menekşe kırmızısı veya beyazdır. Haziran-Temmuz aylarında çiçeklenir. Meyveleri renkli, küçük kabarcıklı ve 4 gözlüdür.

Faydalanma Yönleri: Faydalanılan kısmı; kökleri ve yeraltı saplarının kabuklarıdır. Etkili maddesi alkanine ve anehüsine adlı boya maddesidir. Köklerinde ayrıca tanen ve reçine gibi maddeler de vardır. Boya maddeleri pembeden, menekşe ve kırmızıya kadar değişebilen renk verirler.

Bu bakımdan yün, ipek ve pamuk liflerinin boyanmasında, şekerlerin boyanmasında, çeşitli renkteki likörlerin yapılmasında, ilaçların, pomatların ve kokulu boya sıvılarının renklendirilmesinde, parfümen, dudak boyası, ruj, merhem ve yağ sanayisinde yaygın olarak kullanılır. Histolojide, dokuların ve hücrelerin boyanmasında ve alkollü termometrelerin yapımında kullanılır.

Köklerindeki boyar maddeden elde edilen renkler, kullanılan mordana göre değişir. Mordan olarak şap kullanıldığı zaman; kızıl kahve renk elde edilir. %36’lık asetik asit kullanıldığında mora yakın bir renk elde edilir.

Uygulama; Hava-civa kökü 12 saat suda bekletilip 1-2 saat kaynatılır ve soğutulur. Süzülen su içerisine daha önce suya ıslanmış yün ile asetik asit (%36’lık) ilave edilip 1 saat süreyle kaynatılır. Daha sonra süzülür ve yün kurutulur. Hava-civa, halk hekimliğinde de kullanılır. Ateş düşürücü, ishal önleyici, kabız ve yara iyi edici özelliğinden faydalanılır.

%2-5 infusvontt adet kesici olarak günde bir kaç bardak içilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.