Gilaburu Nedir? Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Mahalli adı: Dağdağan, geleboru, gilabada, gildar, gili-gili, giraboğlu.

Kökeni ve Yayılışı: Afrika’nın kuzeyinde, Asya’nın kuzeybatı bölgelerinde, Avrupa’nın hemen her yerinde, Balkanlarda yetişir. Anadolu’nun Doğu bölgeleri hariç her yerinde yetişir. İstanbul, İzmit, Bursa, Ankara, Kayseri, Trabzonda yaygın olarak bulunur. Bahçelerin etrafında çit şeklinde, çalılık aralarında, ormanlarda ve ev bahçelerinde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Akarsu kenarlarında sık görülür.

Bitkisel Özellikleri: Bitki çok yıllık ve ağacımsıdır. Kazık köklüdür ve kökleri oldukça derine iner. Gövde çok dallanır ve boyu 2-5 m. yüksekliğindedir. Kalp şeklindeki yaprakları, 3-12 cm. uzunluğunda karşılıklı dizilir. Parçalı olan yaprakların üst yüzü tüysüzdür. Yaprak renkleri, sonbaharda kırmızıya döner ve daha sonra dökülür. Çiçekleri beyaz renkli olup Mayıs-Temmuz aylarında çiçek açar. Çiçekleri 4-10’u bir aradadır.

Küre, toparlak, kırmızı renkli meyveler tek tohumlu ve 6-9 mm. çapında. kabuksuz ve lezzetlidir. Kirazı andıran meyveler sulu ve ucunda boyuncuk kalıntısı vardır. Meyve kabukları çok sağlam bir yapıya sahip olduğundan suyunu kolay kolay kaybetmez. Meyve, saplara güçlü bağlanır. Meyvelerinin kırmızı:pembe renkli olmasıyla güzel bir görünüm oluşturur.

İçerikleri: Yapısında renk maddeleri, tanen, organik asitler, şekerler, reçine, volarion asidi, fitosterol ve vibürin asidi bulunur.

Faydalanma Yönleri: Bitkilerinin kullanılan kısmı gövde kabuğu, yaprak ve meyveleridir. Orta Anadolu’da özellikle Kayseri yöresinde taze meyvelerin sıkılması ile elde edilen usare veya meyvenin kendisi bir ay kadar suda bekletilerek meyve tur-şusu yapılmakta ve suyu içilmektedir. Kaynatılan kabuklarından çay hazırlanır. İdrar artırıcı, müshil, yatıştırıcı, safra, karaciğer hastalıklarında, bilhassa çiçek ve gövde kabuğu kabız, idrar artırıcı, mide ağrılarına ve böbrek taşlarını düşürmeye karşı kullanılır.

Fransa’da taze meyvesi infusyon halinde mide hastalıklarında yaygın olarak kullanılmakta. Bulgaristan’da, bitki kabuğu, kadın doğum, mide, bağırsak hastalıklarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Azerbaycan’da ise kabuğu kadın doğum hastalıklarında kanı durdurmada kullanılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.