Çuha Çiçeği Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları Nelerdir?

Primula Latince birinci anlamındaki Primus sözcüğünün küçültme formudur, küçük birinci anlamına gelmektedir, Veris ise Latince bahar anlamındaki ver sözcüğünden gelir. Anavatanı Avrupa, Orta Asya, Doğu ve Batı Asya, Anadolu’dur.

Çuha çiçeğinden yapılan şarap güçlendirici ve sancı kesici olarak, gut hastalığının tedavisinde ve hayvan ısırıklarında kullanılmıştır. Lonicerus çuha Çiçeğin, gut hastalığının en güçlü ilacı olarak değerlendirmiştir. Ayrıca kalp güçlendirici olduğunu yazmış ve bitkiyi idrar taşlarının düşürülmesinde, felçte, mide üşütmesi, yaralar ve yüzdeki lekelerin tedavisinde kullanmıştır. Matthiolus kırık, çıkıklarda yapraklarının suyunu ısıtarak kullanmıştır.

Ayrıca gut hastalığında, böbrek ve idrar torbası taşlarını parçalamakta bitkiden yararlamış, adaçayı, çuha çiçeği, güvey otu karışımının kaynatıtarak sinir hastalıklarında, felç ve el titremesi tedavi-sinde kullanılabileceğini yazmıştır. Kneipp eklem hastalıklarında, kırık ve çatlaklarda uzun süre, günde 1 fincan çayının içilmesini önermiştir.

Tıbbi Nitelikleri: Balgam ve idrar söktürücü, kramp çözücü, yatıştırıcı, sürücü, ateş düşürücü.

Kullanıldığı Yerler: Bronşit, boğmaca, ezikler, kolik, nezle, öksürük, baş ağrısı. Büyük çuha çiçeğinden, çuha çiçeğinden yararlanıldığı gibi yararlanılır. Ülkemizde yaygın olarak yetişen ve çiçekleri açık sarı olan Primula Elatior (L) Hill. (tutya çiçeği) türünden de aynı biçimde yararlanılır.

Botanik: Ülkemizde Doğu Anadolu dağlarında, ıslak çayırlarda yetişir. Çok yıllık olan bitkinin boyu 10-20 cm arasında değişir. İnce kahverengi kökünden sayısız yan kök çıkar. Kökten süren yapraklar saplı, yumurta biçimlidir. Yaprakların altları kıllı, kenarları dişli ve rozet biçiminde dizilidir. Boru biçimli kırmızı lekeli sarı çiçekleri, salkım gibi toplu biçimde marttan nisana dek açar.

Korunmaya Alındığı Ülkeler: Almanya eyaletinde Primula Vulgaris, Primula Elatior, Primula Veris kısmen korunmaya alınmıştır. İsviçre’de tüm bitki, Avusturya’da ise sadece kökü korunmaya alınmıştır.

Nelerinden Yararlanılır: Taze ve kuru yapraklarından, çiçeklerinden ve kökünden yararlanılır.

Toplanması ve Saklanması: Avrupa’nın birçok ülke-sinde bitkiyi veya köklerini toplamak için özel izin almak gerekmektedir. Kökler sonbaharda toplanır. Yıkanıp temizlendikten sonra ipe dizilerek gölge ve havadar yerlerde kurutulur. Çiçekler çiçek açtığı sürece yeşil çanak yapraklarıyla birlikte toplanır ve kağıt üzerine çok ince serilerek havadar, gölge yerlerde hızla kuruması sağlanır. Kuruyan çiçeklerin sarılıklarını kaybetmemeleri gerekir. Yapraklar toplanırken çok özen gösterilmelidir. Çuha çiçeğinin yapraklarının altında mantar oluşabilir.

Mantarlı yaprakların kesinlikle toplanmaması gereklidir. Yapraklar ince serilerek gölge ve havadar yerlerde kurutulur. Kuru çiçek, yaprak ve kökler nemden korunacak biçimde saklanmalıdır.

Kokusu ve Tadı: Taze çiçeklerin balımsı güzel kokusu, şekerli tadı vardır. Kuruyunca kokuları azalır. Taze kökün biraz kaygan bir tadı vardır.

Yan Etkileri: Önerilen ölçüler içinde kullanıldığı sürece herhangi bir yan etkisi yoktur. Yapraklarına dokunan bazı insanlarda kabarcıklar ve ellerde kaşıntı yapar. Bu alerjiye yaprakların altındaki yağ bezeleri neden olur. Kullanma Biçimleri: içten ve dıştan uygulanır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Çay: 1 çay kaşığı kök 250 ml suda kaynama noktasına dek ısıtılır, 5 dk demlenip süzülür. Günde 2-3 çay fincanı içilir.

İçindeki Bazı Maddeler: Kökte balgam söktürücü ve eritici, ana maddesi primula asidi olan %10 saponin bulunur. Glikozit, flanvonoid, eterli yağ, tanen, silisik asit, madeni tuzlar. Çiçeğinde siklamen ve sarı boya, glikozit, kamferol, acımsı bir madde ve eterli yağ vardır. Yeşil çanak yaprağında C vitamini ve saponin bağlantıları bulunur.

Tavsiyeler:

Baş Ağrısı: Çuha çiçeği çiçek 50 g  kıyılmış çiçeğe 150 ml sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. 1 çay fincanı içilir ve dinlenilir.

Eklem Yerleri iltihapları, Artrit: Çuha çiçeği yaprak 100 g Çok az suda lapa durumuna gelinceye dek kaynatılır. Hasta olan yere bağlanır.

Ezikler: Çuha çiçeği kök 50 g  ince kıyılmış kök 250 ml suda 5 dk kaynatılıp süzülür. Çayda ıslatılan gazlı bez eziğe bağlanır.

Kan Temizleyici 1: Huş ağacı taze yaprak 10 g ısırgan otu taze yaprak 10 g Çuha çiçeği çiçek 20 g 1 çay kaşığı karışıma 150 ml sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 3-4 çay fincanı içilir.

Çuha çiçeği kökü özü, sinüzit iltihabının çözülmesini ve şişliğin inmesini sağlar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.