Çemen Otu Nedir? Kullanımı, Faydaları ve Yan Etkileri

Halk arasında yaygın olarak kullanılan çemen adı Ermenice çaman sözcüğünden gelmektedir. Anavatanı Batı ve Güney Asya, Ön Asya ve Yunanistan’dır. Mısırlıların, Hintlilerin, Çinlilerin, Yunanlıların, Romalıların ve Arapların bitkiyi ilaç olarak kullandıkları bilinmektedir. MÖ 3700 yıllarında Çin’de en etkili balgam söktürücü olarak kullanılmıştır. Ebers Papirüsünde yanık ilacı olarak yer almaktadır. Mısır’da sebze olarak yenilmekteydi. Dioskorides boy otunu kellik tedavisinde, dalak ve kadın hastalıklarında kullanmıştır. Boy otu kozmetikte, hayvan hastalıkları tedavisinde kullanılmış ve yem olarak tanım yapılmıştır.

Boy otu Avrupa’ya 11. yüzyılda girmiştir. Bitkiyi ilk olarak aynı amaçla Hildegard ve Albertus Magnus kullanmıştır. Özellikle ortaçağda kullanım alanı oldukça genişlemiştir. Bitki ülkemizde tombulluğun makbul olduğu dönemde şişmanlatıcı olarak kullanılmıştır. Günümüzde de Anadolu’da aynı amaçla kullanılmaktadır.

Matthiolus bitkiyi çıbanları yumuşata, sancı dindirici olarak önermektedir. Ayrıca tohumlarını ballı suda kaynatıp içmenin iç çıbanları iyileştireceğini, ununu balla karıştırıp yemenin göğsü temizleyip kronik öksürüğü tedavi edeceğini, tohumlarının suda kaynatılmasıyla elde edilecek suyun keli iyileştireceğini, kepeğe iyi geleceğini ve saçı uzatacağını yazmaktadır. Dinand 2-3 yemek kaşığı boy otu ununun az sirkeyle kaynatılmasıyla elde edilen lapanın keten bir beze merhem gibi sürülerek açık yaraların, apselerin, türnörlerin, şiş bezelerin ve dolamarun üzerine sarılmasını gutta ve romatizma ağrılarında bitkinin ballı suda kaynatılarak ağrıyan yere bağlanmasını önermektedir. Kneipp da boy otunu yukarıda adı geçen tüm hastalıklarda önermiş ve bitkinin sancısız ve yavaş olarak etki yaptığını, iltihabı son damlasına kadar yok ettiğini yazmıştır. Madaus çemeni birçok hastalıkta kullanmıştı. Her türlü çıban, dolama, tümör, sert ve şiş bezeler, kemik iltihapları, mayasıl ve açık iltihaplı yaralar için sıcak lapasından faydalanmış, bağırsak veremi ve kalınbağırsak kan-serinde çayın lavman olarak uygulamıştır. Başlangıç aşamasındaki akciğer veremi, göğüs balgamlanması ve öksürük için önermiş, dalak ilacı olarak da değerli olduğunu yazmıştır.

Tıbbi Nitelikleri: Güçlendirici, iştah açıcı, kan şekerini düşürücü, sürücü, balgam sökücü.

Kullanıldığı Yerler: Çıban, gut hastalığı, dolama, ekzama, fistül, nekahat dönemi, iştahsızlık, kansızlık, kemik iltihaplanması, öksürük, sıraca, siyatik, şeker, verem, zayıflık.

Botanik: Akdeniz kıyıları, Avrupa, Batı Asya, Hindistan, Çin ve Arabistan’da doğal olarak yetişmekte, ta-rım. yapılmaktadır. Boy otu her türlü toprakta ve iklimde yetişir. Çok geniş bir alana yayılmıştır. Bir yıllık olan bitkinin boyu 40-50 cm’e ulaşır. Uzun iğ biçimli kazık kökü vardır. Dikine uzayan ince gövdesi az dallıdır. Yoncayı andıran 3 parçalı, saplı yapraklar eşit büyüklüktedir. Sapsız olan çiçekler yalnız veya ikili olarak yaprak diplerinde açarlar. Sarı, çok seyrek olarak da koyu veya açık menekşe renklidirler. İnce, uzun, düz veya kıvrık olan meyve kabukları içinde bezelye gibi birçok meyve (tohum) vardır.

Nelerinden yararlanılır: Tohumundan yararlanılır.

Toplanması ve Saklanması: Tohumlar yazın sonunda, sonbaharın başında iyice olgunlaştıktan sonra toplanır. Öğütülerek hava ve ışık geçirmeyen kaplarda saklanır.

Kokusu ve Tadı: Kendine has güçlü bir kokusu vardır. Kurudükça kokusu güçlenir. Hafif acımsı, baharlı, kepeğimsi tadı vardır.

Yan Etkileri: Önerilen ölçüler içinde kullanıldığı sürece herhangi bir yan etkisi yoktur.

Kullanma Biçimleri: içten ve dıştan uygulanır.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Çay: 2-4 kahve kaşığı una 150 ml kaynar su eklenir, 10 dk demlenir. Günde 2-5 çay fincanı sıcak olarak içilir.

Lapa: Una yavaş yavaş kaynar su karıştırılarak çok cıvık olmayan bulamaç yapılır. Yumuşak merhem kıvamına gelinceye kadar kaynatılır. Gazlı beze parmak kalınlığında sürülür, sıcak olarak bağlanır. Lapanın taze olarak kullanılması gerekir.

İçindeki Bazı Maddeler: Acı maddeler, kolin, fosfor, lesitin, organik demir bileşimleri, saponin, şeker, ta-nen, trigonelin, vitaminler, yağ.

Tavsiyeler

Aft, Bademcik, Boğaz ve Küçük Dil Şişleri:

Boy otu tohum 30 g karışım 200 ml suda yavaş ateşte 10 dk kaynatılır, 5 dk demlenip süzülür. Sabah ve yatmadan önce 1 çay fincanı içilir.

Çıbanlar: Sığırkuyruğu yaprak 40 g Boy otu tohum 60 g Karışım 50 ml suda 10 dk kaynatılır. Sıcak olarak çıbana bağlanır. Günde birkaç kere yenilenir.

Demir Eksikliği: Adaçayı yaprak 10 g Çıban otu kök 10 g Kuzukulağı kök 10 g Boy otu tohum 20 g karışıma 100 g kaynar su eklenir, 20 dk demlenip süzülür. Yemekten önce 1 çay bardağı içilir.

Kansızlık: Boy otu  20 g  una 15 ml kaynar su karıştırılır, 1-2 dk kaynatılır. Günde 4-5 çay fincanı sıcak olarak içilir.

Kas romatizması: Keten tohumu 50 g Boy otu un 50 g. Keten tohumu öğütülerek boy otu unuyla karıştırılır. Boy otu lapası gibi lapa yapılır. Sıcak olarak romatizmalı yere bağlanır, her gün yenilir.

Mide üşütmesi, peklik: Boy otu un 50 g una 150 ml su eklenir, 1-2 dk kaynatılır. Günde 1-3 çay fincanı içilir.

Testis iltihabı: Hercai menekşe çiçek 5 g Havuç tohum 5 g Ardıç üzüm 15 g Maydanoz kök 20 g Venüs saçı bitki 20 g Boy otu tohum 35 g  karışım 150 ml suda 10 dk kaynatılıp süzülür. Günde 3 çay fincanı içilir.

Kısa Açıklamalar:

50 g boy otu, 35 g sarımsak ve 15 g kırmızı biber karıştırılıp yumuşak hamur durumuna getirilerek çemen yapılır. Karışım etin dışına sürülür. Eti kurumaktan, dış etkilerden korur, tat verir. Ayrıca içindeki enzim ve organik asitler etteki mikroplar! öldürür. Etin havayla ilişkisini keserek kokmasını, yağların oksitlenerek acılaşmasını önler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.