Bergamot Otu Nedir? Faydaları Nelerdir?

Çiçeklerinin gönül çelen, göz şenlendi Türkçe adı arasında fazla bir bağlantı bulunmuyor, Bergamot otunun. Ey, bu güzel, hoş kokulu bitkiyi ağırlayan sofrasında bulunduranlar, ne kadar şanslı olduğunuzu biliyor musunuz?.. Bergamot otu, Ballıbabagiller (Lamiaceae) Familyasındandır.

Boyu Bosu ve Ötesi: 60-100 cm boylarında, dört köşe, oluklu, tüylü, sert, genel olarak yeşil, yaprakları bağlantı noktalarında kırmızı, dallara ayrılan dik gövdeli; sivri uçlu, uzunca yumurtamsı dişli kenarlı, kırmızı damarlı, yeşil, karşılıklı yapraklarının tazeleri kolonya ya da bergamot kokusu yayan; temmuz-eylül aylarında kızıl-kırmızı ya da morumsu, karışık görünüşlü, tek ama yoğun, balverici çiçekler açan, kahverengi tohumlu, çok yıllık, otsu bir bitkidir.
Üretimi tohum ekilerek, kökten ayırma ya da çelikle yapılır. Sıcak ve ılıman iklimde güneşli, nemli, zengin topraklarda yetişir. 25 dereceye kadar soğuğa dayanır.

Coğrafya ve Tarihçesi: Gen merkezi Kuzey Amerika’dır. Burada İndiana ve Louisiana’dan Kansas’a ve Texas’ın doğusuna uzanan bölgeler. Çoğunluğu Kuzey Amerika’da bulunan 10-12 Monarda türüyle birlikte temsil bulur.
Avrupa’ya buralardan gelmiştir. Park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.
Türkiye florasında doğal halde bulunmaz; ancak Akdeniz ikliminin egemen olduğu kıyı kesimlerimizde süs bitkisi olarak yetiştirilebilir.
Bitki ABD’nin pek çok yerinde yerliler tarafından içecek ve yiyeceklere eklenerek, etleri koruma amacıyla ve koku verici olarak kullanıldığı gibi ateş düşürücü, idrar artırıcı, kapama durdurucu, iştah açıcı, adet düzenleyici olarak da değerlendirilmiştir.

Kullanılan Kısmı ve Bileşimi: Mutfakta ve halk hekimliğinde bitkinin körpe yapraklarıyla çiçekli sürgünleri, halk hekimliğinde bunların yanı sıra uçucu yağı kullanılır.
Bitkinin yaprak ve çiçeklerinde uçucu yağ, uçucu yağda da bolca timol bulunur.

Faydaları: Bergamot otu, evlerde daha çok sindirim sorunları için kullanılır.
Yapraklarıyla çiçekli dalları balgam söktürücü, gaz giderici, ateş düşürücü, idrar artırıcı, parazit düşürücü, uyarıcı özellikleriyle bilinir. Taze ya da kurutulmuş bitkiden demlenen çay, gaz sancılarına, karın ağrılarına, idrar yolu rahatsızlıklarına, mide bulantısına, kusmaya, bronşite, nezleye, solunum yolu rahatsızlıklarına, adet rahatsızlıklarına, uykusuzluğa karşı kullanılır.
Bitkiden elde edilen uçucu yağ kılcal damarları genişletmek, kan dolaşımını hızlandırmak, romatizma ağrılarını dindirmek amacıyla cilde uygulanır.
Bu yağ güzel koku için mumlara eklenir.
Güneş yağı ve kremlerinin yapımında kullanılır; ama uçucu bergamot otu yağıyla, asıl, sivilceli yüzler için, iyileştirici ve canlandırıcı bir yüz maskesi yapılır.
Bitkinin çiçek ve yaprakları odalara güzel koku ve görüntü sunması için hazırlanan potpuri tabaklarına konur.

Mutfaktaki Değeri: Bergamot otunun taze yapraklarıyla genç sürgünleri çiğ ya da pişirilerek yenir. Yeşil salatalarda, meyve salatalarında, içeceklerde yer alır.
Taze ya da kuru yapraklarla çiçek başlarından demlenen çayın hoş bir kokusu ve lezzeti vardır.
Taze çiçek ve yapraklar dolma içlerine, beyaz peynirlere, limonata, likör gibi içecekle-re, et yemeklerine koku verici olarak eklenir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.