Ağaç Kavunu Nedir? Nerelerde Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Murat Belge’nin ifadesiyle, ağaç kavunu, “turunçgillerin Türkiye’de pek etkisi olmamış bir üyesi, kendi yok, adı var”! Ancak büsbütün de yok değil. Ağaç kavunu, Turunçgiller (Rutaceae) familyasındandır.

Boyu Bosu ve Ötesi: 3,5-4,5 metre boylanabilen, 3 metre yayılan, dik, açık yeşil gövdeli, gür, dikenli dallı; saplı, eliptik-yumurtamsı, hafif dişli parlak yeşil, almaşık yapraklarını dökmeyen; mart-nisan aylarında, dal uçlarında, beşli gruplar halinde, 4 cm çapında uçları beyaz, içleri morumsu kırmızı, hoş kokulu çiçekler açan; 8-10 cm’den 25 cm’ye kadar uzanan boylarda, muhtelif büyüklüklerde, 4 kg’a kadar çıkan, biçimi ve rengiyle kavunu andıran, kalın, kırışık. açık sarı ya da yeşil kabuklu meyveler veren bir ağaççıktır.

Coğrafya ve Tarihçesi: Gen merkezi, Hindistan, Çin, özellikle de Keşmir bölgesi olan, Batı’ya geçirip Akdeniz havzasında “Media elması” adıyla tanıtanın Makedonya kralı ünlü Büyük İskender (İÖ 356-323) olduğu kabul edilir. Dünyada 11, Türkiye florasında Citrus türüyle birlikte temsil bulur. Fas.ta. Korsika’da, Sicilya’da, Girit’te, İsrail’de, Orta ve Güney Amerika’daki bazı ülkelerde, Karayiplerde üretimi yapılır.

Kullanılan Kısmı ve Bileşimi: Mutfakta ve halk hekimliğinde bitkinin meyveleriyle meyve kabukları, halk hekimliğinde ayrıca çekirdekleri kullanılır.

Ağaç kavununun bileşiminde protein, yağ, müsilaj, flavonoitler, kumarinler, bolca C vitamini (askorbik asit), B1 (tiamin), B2 (riboflavin), B3 (PP, niasin), A vitaminleri, kalsiyum, fosfor, demir mineralleri bulunur.

Faydaları: Ağaç kavunu; alerji giderici, iltihap kurutucu, mikrop öldürücü, ateş düşürücü, terle-tici, sindirim kolaylaştırıcı, romatizma ağrılarını dindirici olarak bilinir. Damar sertliğine, nezleye, gribe, anjine, iskorbüte, romatizmaya karşı kullanılır. Serinlik verir, kabızlığı giderir. Çekirdeklerinin sindirimi kolaylaştırıcı ve kurt düşürücü etkileri vardır. Bazı türlerinin ilginç meyveleri, örneğin “Buda’nın eli” diye adlandırılanın, bölmeli, parçalı meyveleri, süs nesnesi olarak değerlendirilir. Taze meyveler odalara hoş koku verir.

Mutfaktaki Değeri: Etli kısmı çok ekşi, acı ve az sulu olduğundan, ağaç kavununun meyvesi fazla rağbet görmez. Buna karşın, ekşi suyu limon gibi, az miktarda, şekerli yiyeceklere, balık ve beyaz et yemeklerine eklenir. Meyve kabuklarıysa rendelenerek kullanılır. Bunlardan reçel, pasta, bisküvi, puding, dondurma, şeker, likör yapılır. Korsika’da ağaç kavunu, alkol, şeker ve hoş kokulu bitki özlerinin özel bileşimleriyle yapılan likörler ünlüdür.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.