Ham Petrolün Rafinasyonu Nasıl Yapılır?

Ham Petrolün Rafinasyonu

Ham petrol aslında sıvı hâldeki hidrokarbonlarla bu hidrokarbonlarda değişen oranlarda çözünmüş gazlardan ve katı hâldeki maddelerden oluşur. Akışkanlığı yüksek ham petroller açık kahverengi, sarı ya da yeşil renkliyken akışkanlığı düşük olanlar koyu kahverengi ya da siyah renklidir. Ham petrolün rafine edilmesi ya da rafinasyonuyla pek çok farklı madde elde edilir. Örneğin taşıtlarda kullanılan sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG), normal ve süper benzin, jet yakıtları, enerji sektöründe kullanılan gaz yağı ve çeşitli kalitedeki motorinler, elektrik santrallerinde ve gübre sanayisinde kullanılan nafta, yol yapımında kullanılan asfalt, bunlardan bazılarıdır.

Peki, ham petrolün rafinasyonu nasıl yapılır?

Ham petrol; anorganik tuzlar, askıda kalan katı maddeler ve suda çözünebilir metaller içerir. Bu maddeler korozyona, tıkanmaya, cihazların bozulmasına ve katalitik işlemlerin verimine etki eder. Rafinasyon işlemine başlamadan önce bu maddelerin ham petrolden uzaklaştırılması gerekir. Bunun için sıvı-sıvı özütleme yöntemi kullanılır. Bu yöntemde ham petrol sıcak suyla karıştırılıp safsızlıkların suda çözünmesi sağlanır. Daha sonra yoğunluk farkından yararlanılarak petrolle su birbirinden ayrılır. Yoğunluğu küçük olduğu için su üstünde kalan petrol, destilasyon (damıtma) kulesine alınır.

Anorganik tuzlardan ve sudan ayrılan ham petrol, yüzlerce farklı bileşik içerir. Bu bileşiklerin kaynama sıcaklıkları birbirine yakındır. Bu nedenle ham petrol, basit damıtma yöntemiyle bileşenlerine ayrılamadığı için ayrımsal damıtma yöntemini kullanmak gerekir.

Ayrımsal damıtma işleminde ham petrol, bir fırından geçirilerek yaklaşık 350 °C’a kadar ısıtılır. Isıtılan petrol, kolona alınarak uçucu bileşence zengin buharı yoğuşturulur. Yoğuşan sıvı, alttan gelen sıvı buharlarıyla tekrar ısınır ve buharlaşır. Buharlaşan petrol ürünleri kolonun üst katmanlarında tekrar yoğuşturulur. Bu işlem sürekli tekrarlanır. Sonuçta damıtma kolonunun değişik yüksekliklerinde petrolün farklı bileşenleri elde edilir. Kolonun üst kısımlarında kaynama sıcaklığı küçük, alt kısımlarında kaynama sıcaklığı büyük olan bileşenler toplanır. Damıtma kolonunun farklı kısımlarında toplanan bileşenlerin kaynama sıcaklığı aralıkları ve bu bileşenlerin bazı kullanım alanları mevcuttur.

1 Yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.