Kil Nedir? Kilin Özellikleri Ve Kullanım Alanları Nelerdir?

Doğada bol miktarda bulunan ve killi toprakların ana bileşeni olan kil, sanayinin önemli ham maddelerinden biridir. Günlük yaşamda kullandığımız eşyaların pek çoğu bu ham maddeden üretilmektedir. Peki, sanayi açısından kilin bu kadar önemli olmasının nedeni nedir? Sulu amonyum silikatlardan oluşan kilin genel kimyasal bileşim formülü’dur.

Kil, yapı olarak nem çekme özelliğine sahip olduğu için daima nemlidir; yapısındaki nem uzaklaştırılırsa sertleşir. Bu özelliğinden yararlanılarak kil, yapı malzemesi olarak kullanılır. Kilin sanayide yaygın olarak kullanılmasının temel olarak dört nedeni vardır. Bunlardan ilki, karıştırıldığında plastik özelliği almasıdır.

Toz haline getirilmiş kile uygun miktarda şu katılırsa istenilen şekil verilebilmektedir. Bu sayede kilden tabak, vazo, testi vb. araçlar üretilir.

Kilin diğer bir özelliği, kuruduğunda hamuruna verilen şekli koruyabilmesidir. Bu özellik, pek çok ham maddede yoktur. Örneğin kumdan yapılmış bir kale, en ufak darbede dağılabilir.

Kilin sanayide tercih edilmesinin diğer bir nedeni, doğal olarak renkli olmasıdır. Saf kil aslında beyaz renklidir. Ancak kil içinde metal oksitler ya da organik bileşikler varsa farklı renklerde olabilir. Örneğin kil, içinde Fe2O3 bulunursa kırmızı, MnO2 olursa siyah, organik maddeler bulunursa menekşe renginde olur. Bununla birlikte kilin pişmeden önceki rengiyle piştikten sonraki rengi aynı kalmayabilir. Bunun nedeni, ısıtılınca metal oksitlerinin renginin değişmesidir.

Kilin en önemli özelliklerinden biri de büzüşmesidir. Bir başka anlatımla kil hamurundan yapılmış cismin hacmi, kurutulduğunda küçülmektedir. Bu özelliği sayesinde kilden yapılmış eşyalar kalıplarından kolaylıkla çıkarılabilmektedir.

Ham Maddesi Kil Olan Ürünler:

Kil, insanoğlunun ilk çağlardan beri kullandığı en önemli ham maddelerden biridir. İnsanlar tarih boyunca gerek barınma ihtiyaçlarını gidermek, gerekse mutfak eşyaların’ üretmek için killi topraklardan yararlanmışlardır.

Tamamı killi topraktan yapılmış ya da daha açık bir deyimle kil içeren ham maddelerden üretilmiş tuğla, kiremit, beton, çimento, porselen gibi ürünlere genel olarak seramik denir. Seramik, halk arasında pişmiş toprak esaslı malzeme olarak bilinir. Seramik grubunun ilk ve en ilkel ürünleri, balçık tuğla ya da kerpiç tuğladır. Eski çağlardan beri barınak veya ev yapımında kullanılan bu ürünler, kil hamurunun güneş ışınları altında kurutulmasıyla elde edilmektedir.

Tarihsel gelişim süreci açısından seramik grubunda kerpiçlerden sonra üretilen ürün, toprak çanak ve çömleklerdir. Günümüzde de kullanılmakta olan bu ürünler, özel fırınlarda birkaç yüz derece sıcaklıkta, kil hamurunun fırınlanmasıyla elde edilmektedir.

Kil hamurunun 1000 ‘C’ın altındaki sıcaklıklarda fırınlanmasıyla elde edilen seramik ürünler su geçirgen özelliğe sahiptir. Su geçirgen seramik ürünleri, su geçirmez duruma dönüştürmek için yüzeyinin “sır” ile kaplanması gerekir. Sır, seramiğe belli yeni özellikler kazandıran bir tabakadır. Sırla kaplama, ya seramik ürünün yüksek sıcaklıklarda camlaşması ya da seramik üzerine Al2O3, CaO, SnO gibi metal oksitlerin katılarak camlaşmasıyla olur.

Sırla kaplama işleminin yaygınlaşması, seramik grubunun en gelişmiş ürünü olan porseleni ortaya çıkarmıştır. Geleneksel anlamda porselen, iki tür kilin 1300 °C sıcaklıkta fırınlanmasıyla üretilir. Porselenler mutfak eşyası üretimi, elektrik yalıtımı ve dişçilik gibi pek çok alanda kullanılmaktadır.

İyi bir porselenin özelliği, gün ışığına tutulduğunda ışığı geçirmesidir. Ancak otel grubu olarak sınıflandırılan porselenler, uluslararası standartlara uygun şekilde daha kalın üretilmektedir. Bunların bir lambaya tutulduklarında ışığı geçirmedikleri görülebilir. Otel grubu olarak üretilen porselenlerin daha kalın olmasının başlıca nedeni, sıcaklığı daha iyi korumalarını sağlamaktır.

Porselen, içerdiği ham madde oranlarına ve pişirilme sıcaklıklarına göre de sert ve yumuşak porselen olmak üzere ikiye ayrılır. Sert porselenin en önemli özelliği, içeriğinde yer alan yüksek kaolen oranı ve 1400 °C gibi yüksek bir sıcaklıkta oluşan feldispat sırrıdır. Bu sır da yüzey sertliği ve dayanıklılık yaratmaktadır. Yumuşak porselenin kaolen oranı az olup sır oluşum sıcaklığı da düşüktür.

Pek çok insan, porselenle seramiği birbirine karıştırır. Ancak iki ürün birbirinden farklıdır. Çünkü iki ürün grubunun gerek ham maddeleri gerekse üretim şekilleri tamamen farklıdır. Bu farklılık ürün özelliklerine yansımaktadır. Seramik ürünlerin pişirme sıcaklıkları porselen ürünlerden daha düşük olduğu için su geçirme özelliği vardır. Dolayısıyla uzun süreli kullanımlarda seramik ürünlerin, su emmesinden kaynaklanan sır çatlakları ortaya çıkar. Ayrıca seramik ürünlerdeki sır, pişirme sıcaklığının düşük olması nedeniyle sert bir darbede çatlayabilir. Seramik ürünler ışığı geçirmezken porselen ürünler ışık geçirme özelliğine sahip olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.