Prokaryot ve Ökaryot Hücre Nedir? Özellikleri, Görevleri

Yapısına göre hücreler temelde ikiye ayrılır :

1.Prokaryot hücre; Çekideği ve zarlı organelleri olmayan hücrelerdir. Bakteriler ve Arkeler prokayot hücreye sahiptir.

2. Ökaryot hücre; Çekirdeği ve zarlı organelleri olan hücrelerdir. Protistler, amip vb.) Mantarlar, Bitkiler ve Hayvanlar ökaryot sahiptir.

Prokaryot Hücre

  • Prokaryot hücrelerde endoplazmik retlikulum, mitokondri golgi gibi zarlı organeller ve çekirdek bulunmaz.
  • Kalıtım maddesi olan DNA, halka şeklindedir ve kromozon olarak kabul edilir.
  • Prokaryot hücreler gerçek mitoz bölünme yapmazlar, kromozonları açılarak kendini eşeler ve hücre bölünür.
  • Prokaryot hücreler monopoliddir (n) ve bir kromozon bulundurur. (Amitoz)
  • Prokaryot hücrelerde sadece zarsız organel olan ribozom vardır. Protein sentezi dışındaki tüm yaşamsal olaylar, hücrenin sitoplazmasında bulunan enzimlerle gerçekleşir.
  • Çoğu Prokaryot hücrelerde hücre zarının dışında hücre duvarı vardır. Bazı Prokaryotlarda ise canlının bulunduğu yüzeye yapışmasını kapsülde bulunur.
  • Bazı Prokaryot canlılar, Prokaryotladan farklı olarak aşırı sıcak, soğuk asidik veya bazik ortamlarda da yaşayabilirler.

Prokaryot hücrenin başlıca özellikleri : 

  • Çekirdek ve zarlı organelleri yoktur.
  • Çoğunda hücre çeperi ardır.
  • Monoploid (n) kromozon sayısına sahiptirler.
  • DNA’ları halka şeklindedir. Protein kılıfla kuşatılmışlardır.
  • Mitoz bölünme görülmez.

Ökaryot hücre

  • Ökaryot hücrelerin kromozonları, DNA ve proteinden oluşmuştur.
  • Ökaryot hücreler mitoz bölünme ile bölünerek sayılarını artırır.
  • Sitoplazmalarında endoplazmik retikulum, golgi, mitokondri gibi zarlı organeller bulunur.

Ökaryot hücrelerin, daha önceden evrimleşmiş, prokayort hücrelerden, farklılaşarak ortaya çıktıkları görüşü ilk kez 1900’lü yılların başında Botanikçi Mereschkowsky tarafından ortaya atılmıştır.

Ökaryot hücrelin ve bu hücrelerdeki bazı yapıların oluşumuna ait hipotezlerden biri endosimbiyoz hipotezidir.

Simbiyoz, birlikte yaşam anlamına gelir. Endosimbiyoz hipotezi, ökaryot hücrelerde bulunan bazı organellerin başlangıçta prokaryot, tek hücreli canlılar olduğunu, daha sonra ökaryotların ortaya çıkmasıyla hücre içinde organel olarak kaldıklarını açıklamaya çalışır.

Fotosentez yapan siyano bakteri ve oksijenli solunum yapan mor bakterilerin fagositozla daha büyü bir hücre tarafında yutulduğu ve sindirilmeden bu hücrede yaşadığı, hücre ile aralarında karşılıklı yarar ilişkisi kurduğu, sonradan bu canlıların hücrede kloroplast ve mitokondri organeli olarak kaldığı düşünülmektedir.

Kloroplast ile mitokondrinin kendine ait DNA ve ribozomlarının olması (prokaryot hücre gibi) bu görüşü desteklemektedir.

Ökaryok hücrenin başlıca özellikleri : 

  • Çekirdek ve zarlı organelleri vardır.
  • Hücre çeperi bazılarında bulunur
  • Diploid (2n9 kromozon sayısına sahiptir.
  • DNA’ları doğrusaldır. Protein kılıfla kuşatılmışlardır.
  • Mitoz bölünme görülür.

Prokaryot ve ökaryot tüm hücrelerde hücre zarı, sitoplazma ve ribozom ortak olarak bulunur.

11 Yorum

  1. güzel bende çok beğendim ayrıca konu dediğin böyle kısa ve açıklamalı olmalı Teşekkürlerrrr

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.