Metabolizma Hızına Etki Eden Faktörler Nelerdir?

1) Yaş: Yaş ilerledikçe metabolizma hızı azalır. Örneğin aynı hastalığa yakalanan çocuk ve dedesi kıyaslandığında, çocuğun iyileşme sürecinin daha hızlı olduğu gözlenir. Çünkü çocuğun metabolizması, dedesine göre daha hızlıdır.

2) Cinsiyet: Erkeklerin metabolizması, dişilere göre daha hızlıdır. Çünkü, erkeklerde dişilerden farklı olarak testosteron hormonu üretilir. Testosteron hormonu protein sentezini uyarır, bu nedenle erkekler, dişilere göre daha kaslı yapıya sahiptir. Dişilerde ise yağ sentezi, erkeklere göre daha fazladır.

3) Hormon çeşitleri: Metabolizma hızını etkileyen hormonlar arasında en önemlileri tiroksin, adrenalin ve testosteron hormonlarıdır. Tiroksin hormonu, hücreye alınan oksijen miktarını belirler, tiroksin hormonunun fazla miktarda salgılanması, oksijenli solunum tepkimelerini hızlandırır, bu durumda metabolizma hızında da artış gözlenir. Adrenalin hormonu ise sempatik uyarılma ile, yani korku, panik heyecan durumlarında salgılanır. Bu nedenle bu hormon da metabolizmayı hızlandırır.

4) Uyku, beslenme, spor: Organizmadaki reaksiyonların düzenli bir biçimde gerçekleşebilmesi ve canlının sağlıklı bir hayat sürebilmesi için düzenli uyku, doğru beslenme ve spor yapması da gereklidir.

5) Ateşli hastalık: Ateşli hastalıkta vücut sıcaklığının artması metabolizmanın hızlanmasına neden olur, böylece organizma mikroorganizmalarla daha kolay savaşır.

6) Sempatik uyarılma: Korku, panik, heyecan, öfke durumlarında sempatik sinir sistemi uyarılır. Böylece metabolizma hızı artar.

7) Tüketilen 02 miktarı: Tüketilen 02 miktarının artması, oksijenli solunum tepkimelerini hızlandırır. Böylece üretilen enerji miktarı artar, metabolizma hızlanır. Örneğin deniz kıyısına gittiğimizde iştahımız açılır, metabolizma reaksiyonlarımız artar.

8) Ortam sıcaklığı: Soğukkanlı (değişken ısılı) canlıların bulunduğu ortamdaki sıcaklığın artması, bu canlıların metabolizmalarını hızlandırır. Soğukkanlı canlılar, kışın, ortam sıcaklığının azalmasına bağlı olarak kış uykusuna yatarlar. ilkbahar ve yaz aylarında ise ortam sıcaklığındaki artış nedeniyle metabolizmaları hızlanır. Sıcakkanlı canlıların metabolizma hızı ise, ortam sıcaklığının artması ile azalır, ortam sıcaklığının azalması ile artar.

Örneğin kış mevsiminde kendimizi yaz mevsimine göre daha dinç ve zinde hissederiz, çünkü metabolizmamız hızlı çalışmaktadır. Yaz mevsiminde ise kış mevsimine göre kendimizi daha yorgun ve bitkin hissederiz. Çünkü yaz mevsiminde ortam sıcaklığının artması ile metabolizmamız yavaşlamıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.