Ekosistemin Yapısı Ve Özellikleri Nelerdir?

Ekosistemin Yapısı ve Özellikleri

Ekolojinin en kapsamlı biyolojik organizasyon düzeyi biyosferdir. Biyosfer dünya üzerinde canlı barındıran alanların tümünü kapsar. Belli özellikler taşıyan bu alanların her biri birer ekosistemdir. Bir komünitedeki tüm canlıları ve bu canlıları içinde barındıran cansız çevre birlikte ekosistemi oluşturur.

Her ekosistem üretici, tüketici ve ayrıştırıcı organizmalardan oluşur. Bu organizmalar enerjinin akışını ve maddelerin döngüsünü sağlayarak ekosistemlere süreklilik kazandırır. Ekosisteme güneş ışığı şeklinde giren enerji ototrof organizmaların etkinliği ile kimyasal enerji formuna dönüştürülerek kullanılır.

Karbon, oksijen ve azot gibi kimyasal elementler ekosistemin canlı ve cansız elemanları arasında gerçekleşen döngüye girer. Ekosistemlerdeki enerji akışı ve madde döngüleri, birbirleriyle ilişkilidir, çünkü her ikisi de fotosentez ve beslenme ilişkileri yoluyla maddelerin transferi sayesinde gerçekleşir. Maddelerin aksine enerjinin döngüsü olmayacağı için her ekosistem sürekli olarak, dış kaynaklı (güneş) enerji girdisi ile desteklenmelidir.

Canlılar üzerinde etkili olan ekolojik faktörler abiyotik ve biyotik faktörler şeklinde ikiye ayrılır.

Çevrenin cansız maddeleri ve fiziksel özellikleri abiyotik faktörleri oluşturur. Işık, sıcaklık, su, rüzgar, kayalar, toprak, pH ve iklim önemli abiyotik faktörlerdir. Sıcaklık ve su karasal ekosistemlerde, ışık ise sucul ekosistemlerde canlı çeşitliliğin’ ve dağılışını belirgin bir şekilde sınırlar.

Canlıların farklı özellikler gösteren çevre koşullarında yaşamlarını sürdürebilmeleri onların uyum yetenekleri, yani toleransları ile ilgilidir. Çevresel faktörler için her canlı türünün bu uyum yeteneğinin minimum ve maksimum sınırları vardır. Tolerans sınırları denilen bu iki sınır arasında kalan aralığa da tolerans (hoşgörü) aralığı denir.

Türe ait bireylerin tolerans sınırı içinde en iyi gelişebildikleri aralığa optimum alan denir. Optimum alanda birey sayısı maksimuma ulaşır.

Biyotik faktörler ekosistemin canlı varlıkları tarafından oluşturulan faktörledir. Ekosistemin canlı varlıkları ekolojik nişlerine göre üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar olarak üç gruba ayrılır.

Üreticiler; Üreticilerin çok büyük kısmını fotosentetik organizmalar oluşturur. Bu organizmalar Güneş ışınlarını soğurup kimyasal enerjiye çevirir ve bu enerjiyle organik bileşik sentezler. Karasal ekosistemlerin asıl üreticileri bitkilerdir. Sucul ekosistemlerde bu işi siya-nobakteriler ve algler yapar.

Tüketiciler; Bu canlılar üreticiler gibi besin sentezleyemez. Besinlerini bulundukları ortamdan hazır olarak alırlar. Hayvanların ve mantarların tamamı, protist ve bakterilerin büyük çoğunluğu tüketicidir.

Ayristincilar; Bitki, hayvan ve diğer canlı kalıntılarındaki organik bileşikleri parçalayarak inorganik maddelere dönüştürürler. Açığa çıkan bu inorganik maddeler bitkilerin temel besin maddelerini oluşturur. Ayrıştırıcılar çoğunlukla bakteri ve mantarlardan oluşur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.